9 ástæður til að taka B-12 vítamín

B-12 er eitt af þessum mikilvægu bætiefnum, sem líkaminn þarf á að halda en getur ekki framleitt sjálfur. B-12 er aðallega að finna í dýraafurðum, en þar sem það er þar í svo litlu mæli, er mikilvægt að taka það reglulega inn sem bætiefni.

Í þessari grein fjalla ég um níu heilsufarslegar ástæður, sem skýra mikilvægi B-12. Einnig fjalla ég um ellefu einkenni um B-12 vítamínskort, en almennt er talið að skorturinn sé um 30% hjá þeim sem borða dýraafurðir og um 60% hjá þeim sem eru grænmetisætur eða vegan – nema þeir séu reglulega að taka inn B-12 vítamín.

9 ástæður sem skýra mikilvægi B-12 fyrir líkamsstarfsemina

1. Stuðlar að myndun rauðra blóðfrumna og hindrar blóðleysi

B-12 vítamín spilar mikilvægt hlutverk í framleiðslu líkamans á rauðum blóðfrumum. Sé skortur á B-12 í líkamanum, dregur úr framleiðslu á rauðum blóðfrumum og þær ná ekki að þróast eðlilega. Heilbrigðar rauðar blóðfrumur eru litlar og kringlóttar, en ef það skortir B-12 verða þær stærri og sporöskjulaga.

Þegar blóðfrumurnar verða stærri komast þær ekki á eðlilegum hraða frá beinmergnum og út í blóðflæðið og valda því risakímfrumnablóðleysi (megaloblastic anemia). Þegar líkaminn hefur ekki nægilega mikið af blóðfrumum til að flytja súrefni til mikilvægra líffæra, getur það valdið þreytueinkennum og þróttleysi.

2. Getur komið í veg fyrir fæðingargalla

Nægilegt magn af B-12 skiptir miklu máli fyrir heilbrigða meðgöngu. Rannsóknir sýna að heili og taugakerfi fósturs þarf á nægilegu magni af B-12 að halda frá móður til að þróast eðlilega. Skortur á B-12 í upphafi meðgöngu getur aukið hættuna á fæðingargöllum og hugsanlega leitt til fósturmissis eða fyrirburafæðinga.

3. Stuðlar að beinheilsu og dregur úr hættu á beinþynningu

Nægar birgðir af B-12 í líkamanum geta stuðlað að betri beinheilsu. Í rannsókn á meira en 2.500 einstaklingum kom í ljós að þeir sem voru með B-12 vítamínskort voru með minna en eðlilega beinþéttni. Bein sem skortir þéttleika verða viðkvæm og því fylgir meiri hætta á beinbrotum.

4. Getur dregið úr sjóndepilsýrnun

Sjóndepilsrýrnun er augnsjúkdómur sem hefur aðallega áhrif á miðjusjón. Með því að viðhalda nægilegu magni af B-12 í líkamanum eru líkur á að dragi úr aldurstengdri sjóndepilsrýrnun. Vísindamenn telja að með því að nota B-12 bætiefni lækki hómósýsten (homocysteine), en það er tegund af amínósýru, sem finnst í blóðinu. Aukið magn af hómósýsteni hefur verið tengt við aukin aldurstengd sjónvandamál.

5. Bætir skapið og dregur úr þunglyndiseinkennum

Ekki liggur fyrir alveg fullur skilningur á því á hvaða hátt B-12 bætir skapið. Vitað er þó að B-12 gegnir mikilvægu hlutverki í að framleiða og efnabreyta serótónini, sem er efni sem hefur áhrif á skap okkar – oft kallað gleðihormónið. Skortur á B-12 getur því leitt til minni serótónin-framleiðslu, sem aftur getur valdið þunglyndiseinkennum. Rannsóknir hafa sýnt að notkun á B-12 léttir lundina hjá fólki sem hefur átt við þunglyndisvandamál að stríða.

6. Gott fyrir heilann og kemur í veg fyrir tap á taugafrumum

Skortur á B-12 vítamíni hefur verið tengdur við minnistap, einkum hjá þeim sem eldri eru. Vítamínið er talið hindra heilarýrnun, sem felst í tapi á taugafrumum í heilanum og er oft tengd við minnistap og heilabilun. Rannsóknir hafa sýnt að það hægði á heilahnignun hjá  þeim sem voru á frumstigi heilahnignunar, ef þeir tóku saman B-12 og Omega-3 fitusýrur. Hvort sem um heilahnignun er að ræða eða ekki, hefur komið í ljós að B-12 bætir minnið.

7. Getur gefið þér aukna orku

Lengi hefur verið talað um B-12 sem aukaorkugjafa. Öll B-vítamínin gegna mikilvægu  hlutverki í orkuframleiðslu líkamans, þótt þau myndi hana ekki endilega sjálf. Þar sem B-12 er vatnsuppleysanlegt  vítamín, er enginn hætta á að líkaminn fari að safna því upp. Allt sem líkaminn ekki nýtir fer í gegnum hann og úr honum með þvagi.

8. Getur bætt hjartaheilsuna með því að draga úr hómósýstini

Mikið magn af hinni algengu amínósýru hómósýstini í blóði hefur verið tengt hjartasjúkdómum. Sé skortur á B-12 vítamíni í líkamanum, hækkar hómósýstinið. Rannsóknir hafa sýnt að nægilegt magn af B-12 lækkar hómósýstin í blóði og dregur úr hættu á hjartavandamálum.

9. Stuðlar að heilbrigðu hári, húð og nöglum

Þar sem B-12 vítamín skiptir máli við frumuframleiðslu, er þörf á nægilegu magni af því til að viðhalda heilbrigðu hári, húð  og nöglum. Skortur á B-12 hefur sýnt sig að hafa áhrifa á ýmis húðvandamál eins og breytingar á lit nagla, breytingar á hári (hárlos o.fl.) og litabreytingar á húð.

11 merki um B-12 skort

  1. Náladofi í höndum og fótum
  2. Dofi í útlimum og erfiðleikar við hreyfingar
  3. Fölur húðlitur
  4. Þreytueinkenni eða síþreyta
  5. Hraður hjartsláttur
  6. Blóðleysi sem getur leitt til andnauðar
  7. Vandamál í munni eins og bólgur og munnangur
  8. Vandi með ákvarðanir og minnistap
  9. Pirringur
  10. Ógleði, uppköst, niðurgangur
  11. Minnkandi matarlyst og þyngdartap